Kaki (persymona) – wartości odżywcze

            Persymona (Diospyros kaki L.) należy do najważniejszego gatunku wśród rodzaju Diospyros. W Polsce znajdziemy ją w sklepach od października do końca grudnia. Charakteryzuje się żywopomarańczowym kolorem i bardzo słodkim smakiem, gdy jest dojrzała. Jakie wartości odżywcze ma ten owoc? Czy warto go spożywać?

Pochodzenie
            Największe uprawy tych owoców znajdują się w Chinach, Korei Południowej, Japonii, Brazylii, Azerbejdżanie,   Hiszpanii, Włoszech, Izraelu i Uzbekistanie. Do Europy trafiło dzięki uprawom krzyżowym. Owoce, czyli jagody, rosną na drzewach, które dorastają do 8 metrów na terenach o klimacie umiarkowanym o łagodnych zimach i średnio gorących latach.

Wartości odżywcze owoców
            Jagody persymony (kaki) są bogate w związki biologicznie aktywne, między innymi:

  • kwas askorbinowy, czyli witaminę C – nawet 70 mg;
  • karotenoidy
  • polifenole, które wykazują właściwości przeciwutleniające
  • błonnik pokarmowy
  • liczne składniki mineralne
  • kwas betulinowy, który w badaniach wykazał działanie antynowotworowe
  • luteina, zeaksantyna – które w odpowiedniej ilości mogą przyczynić się do zahamowania rozwoju chorób oczu
  • witaminy z grupy B, głównie witaminę B6 i kwas foliowy

.

           Szczególnie dużo wartości odżywczych znajduje się w skórce owocu kaki, dzięki czemu owoc ma charakterystyczną, pomarańczową barwę. Niektóre odmiany mogą być gorzkawe – to dzięki zawartości tanin. Co ciekawe, przechowywanie owoców jest bardzo trudne, gdyż w niskich temperaturach pojawiają się widoczne uszkodzenia.
            Owoce są też niskoenergetyczne. 100 gramów świeżego owocu dostarcza około 70 kcal. Polecane są zatem jako przekąska czy element dania w diecie niskoenergetycznej czy redukcyjnej.

Jak wybierać kaki?
            Należy wybierać pomarańczowe owoce, które są miękkie. Wtedy ich smak jest najlepszy, charakteryzują się najwyższym stężeniem wartości odżywczych. Jeśli zakupimy owoc zielony, można położyć go obok innych dojrzałych owoców, wtedy prędko dojrzeje. Należy unikać owoców z plamami, nacięciami i pęknięciami – oznacza to złe przechowywanie owocu lub mechaniczne uszkodzenia, w których mogą rozwijać się grzyby lub bakterie, wytwarzające toksyny.

Jak spożywać kaki?
            Dojrzałe kaki świetnie smakuje jako sam owoc, jest słodkie i może zastąpić słodycze. Zaspokajają także chęć na nie, więc stanowią świetną alternatywę dla niezdrowych, gotowych batonów czy ciast. Należy je dokładnie umyć przed spożyciem, można je jeść razem ze skórką. Miękkie warto pokroić w kostkę, natomiast te twardsze, w grube plastry. Świetnie smakuje jako dodatek do naleśników, owsianek, muesli czy koktajli. Owoce kaki można także wysuszyć czy zrobić z nich przetwory – wtedy najlepiej usunąć z nich skórkę, by konfitura miała jednolitą konsystencję.

Podsumowanie
            Jesień to czas, gdy kaki pojawia się w każdym sklepie. Oprócz żywego, zachęcającego koloru i słodkiego smaku, kryje bogactwo witamin, pierwiastków i innych substancji odżywczych, które są prozdrowotne. Warto włączyć je do swojej diety.

Autor: Agnieszka Wesołek

Ireneusz Ochmian, Anton Yordanov, Kamila Mijowska, Piotr Chełpiński. WPŁYW PRZECHOWYWANIA OWOCÓW PERSYMONY  (DIOSPYROS KAKI) W WARUNKACH SHELF LIFE NA WYBRANE CECHY FIZYCZNE I SKŁAD CHEMICZNY. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2016, 1 (104), 155 – 166.