Dieta roślinna – czy to weganizm?

Żyjąc w ówczesności, mamy mnóstwo produktów żywnościowych w sklepie do wyboru, a oferty diet od specjalistów wydają się nieskończone co do możliwości. Co raz bardziej popularna staje się dieta roślinna i weganizm. Jednak nasuwa się pytanie, czy te dwie kwestie są sobie równe, a może tylko są zbliżone?

Co to dieta roślinna?
Dieta roślinna to sposób żywienia, który opiera się tylko na produktach roślinnych – zarówno surowych jak i poddanych obróbce termicznej – a także przerobów. Na próżno szukać w takiej diecie nabiału, jaj, ryb. W jadłospisie takiej osoby nie ma też dodatków pochodzenia zwierzęcego, na przykład tranu, żelatyny czy czerwieni koszenilowej, czyli barwnika z czerwonych owadów. Nie należy mylić diety roślinnej z wegetarianizmem lub z jego odmianami – w dietach tych rośliny zazwyczaj stanowią bazę, jednak pojawiają się produkty mleczne i mleko lub/i jaja. W diecie roślinnej nie chodzi o to, aby wyeliminować dotychczas jedzone produkty odzwierzęce i spożywać tylko kilka warzyw, ale aby docenić wartości odżywcze większości owoców, warzyw, nasion czy zbóż dostępnych w naszym rejonie. Dostępność takich produktów w sklepach czy na straganach jest naprawdę duża.

Z jakich powodów rozpocząć dietę roślinną?
Jadłospis bazujący na roślinach można rozpocząć z kilku powodów. Jednym z nich jest aspekt zdrowotny – wielu ludzi ma nietolerancje pokarmowe lub/i alergie, które uniemożliwiają zachowanie odpowiedniego stanu zdrowia spożywając produkty odzwierzęce. Wtedy odpowiednia dieta stanowi element terapeutyczny. Jeśli podejrzewasz u siebie problem, nigdy sam nie rozpoczynaj innej diety, ale udaj się uprzednio do specjalisty, który zleci szereg badań i dostosuje jadłospis indywidualnie. Kolejny powodem mogą być preferencje żywieniowe. Istnieją dowody naukowe ukazujące, że ulubione smaki produktów jak i te negowane, zaczynają kształtować się w życiu płodowym. Jeśli nie lubisz smaku mleka czy mięsa, możesz świadomie usunąć te produkty z diety, ale pod warunkiem, że reszta jadłospisu będzie zbilansowana i dostarczy wszystkich niezbędnych składników odżywczych.

Trzecim powodem może być wątek emocjonalno-etyczny. Mamy wgląd do przemysłu produktów żywnościowych. Nie ma nic złego w świadomym odrzuceniu produktów odzwierzęcych w odpowiedzi na nie akceptowanie krzywdzenia i zabijania zwierząt. W wyniku wielu analiz i przemyśleń, człowiek zagłębia się w bardziej istotne aspekty życia i sięga do empatii oraz sfery emocjonalnej człowieka.

Co to jest weganizm?
Weganizm łączy się z dietą roślinną, jednak nie jest jej równy. Termin ten określa styl życia, a więc zachowania i poglądy, które sprowadzają do jak największego zminimalizowania krzywdzenia i śmiertelności zwierząt. Unikają wszystkiego, co jest związane z krzywdzeniem zwierząt przez człowieka lub pośrednio – przez środowisko – pod wpływem działań ludzkich. Nie je mięsa (pod tym pojęciem kryją się wszystkie tkanki pochodzenia zwierzęcego, jedzone przez człowieka – w tym ryby także), owoców morza, jaj, mleka i nabiału, a często także miodu. Weganie unikają także naturalnych futer, skór, wełny i jedwabiu. Nie wspierają przemysłu kosmetycznego, który testuje swoje produkty na zwierzętach. Nie kupują także tych kosmetyków, które mają w sobie składniki odzwierzęce w jakimkolwiek procencie. Negują zoo, cyrki, rodeo, polowania i wszelkie inne przyjęte punkty rozrywkowe, gdzie krzywdzone są zwierzęta. Są to wyłącznie świadome wybory, nie powinny być narzucone przez nikogo.

Weganizm a dieta roślinna
Jak widać, dieta roślinna nie równa się weganizmowi mimo tego, że w obydwu przypadkach w diecie występują tylko produkty roślinne. Co więcej, jadłospis bazujący roślinach, a nie będący jej stuprocentową formą – czyli wegetarianizm – dopuszcza okazjonalnie produkty odzwierzęce, co w przypadku weganizmu i diety roślinnej jest wykluczone. Termin diety roślinnej określa tylko sposób żywienia, natomiast weganizm jako cały styl życia, gdzie jednym z elementów jest właśnie dieta roślinna.

Podsumowanie
Dieta roślinna – odpowiednio zbilansowana i skomponowana – jest właściwa w każdym wieku. Oczywiście, istnieją jej plusy i minusy – jak każdej diety, a także pewne sytuacje zdrowotne, w których niektóre produkty roślinne będą szkodliwe, jednak jest to kwestia indywidualna, którą należy zawsze skonsultować ze specjalistą.

 

Autor: Agnieszka Wesołek

Bibliografia:
Healthy living. m Kaiser Permanente; Southern California Permanente Group; Regional Health Education, 2015. ©2015 Kaiser Foundation Health Plan of the Northwest.
Healthy Plant-Based Diet What Does it Really Mean?* Kim Allan Williams, SR, MD, Hena Patel, MD. JOURNAL OF THE AMERICAN COLLEGE OF CARDIOLOGY a 2017 BY THE AMERICAN COLLEGE OF CARDIOLOGY FOUNDATION VOL. 70, NO. 4, 2017